PODUSZKOWCE  REKREACYJNO-SPORTOWE
  
HOME  OFERTA GALERIA TECHNIKA LINKS KONTAKT

   
Na co należy zwrócić uwagę przy zakupie poduszkowca rekreacyjnego

   

1. Zdolność poduszkowca do startu z wody.
   Jest to niezwykle ważny parametr. Jeśli poduszkowiec zostanie zatrzymany na wodzie i po postoju zamierzamy ponownie wystartować to bez zdolności startu z wody nasza prędkość postępowa nawet przy pełnej mocy napędu zostanie ograniczona do kilku kilometrów na godzinę.
Dzieje się tak ze względu na dwa zjawiska: po pierwsze hydraulicznego przyklejenia dna poduszkowca do powierzchni wody oraz po drugie ze względu na odkształcenie powierzchni wody pod poduszkowcem w postaci tzw. niecki.
   Poduszkowiec powinien być zdolny nie tylko do oderwania się z powierzchni wody ale również do płynnego wyjścia z niecki oraz rozpędzenia się do prędkości podróżnej. Ważne jest zatem prawidłowe zestrojenie napędu unoszenia oraz napędu poziomego.
   Minimalna prędkość określana w literaturze [1] przy jakiej poduszkowiec znajduje się poza niecką w ślizgu to ok 20km/h. Czas jaki potrzebny jest do wyjścia z niecki określany jest jako TOH (Time Over Hump).
Więcej o TOH tutaj.
Należy dodać, że wysoki opór przy starcie z wody nie występuje w przypadku wjazdu na wodę z lądu lub innego twardego podłoża.
Jako klient należy więc żądać od producenta lub dealera filmu na którym poduszkowiec stojący na wodzie najlepiej z wyłączonym i ponownie uruchomionym silnikiem (min 5 sek.) startuje i rozpędza się do prędkości podróżnej w linii prostej. Wszystkie fazy startu i rozpędzania na wodzie powinny być wyraźnie widoczne.
   Test taki powinien być przeprowadzony dla minimalnego obciążenia (w praktyce z jedną osobą) oraz dla pełnego deklarowanego obciążenia. Niektóre poduszkowce ze względu na mocne wyważenie na tył mają trudności ze startem z jedną osobą.
   Ważne jest też zachowanie operatora podczas startu - niektóre poduszkowce wymagają podczas startu pozycji stojącej oraz silnego wychylenia operatora do przodu. Tutaj: TOH1 oraz TOH3 dla H37

 2. Zdolności manewrowe poduszkowca.
Te własności również najlepiej można zaobserwować na filmach. Należy zwrócić uwagę czy manewry skrętu i zawracania na wodzie przebiegają płynnie a operator nie musi intensywnie balansować poduszkowca w pozycji stojącej.

3. Silnik
Rodzaj zastosowanego silnika wpływa bardzo mocno na trwałość oraz koszty eksploatacyjne poduszkowca. Silniki czterosuwowe są droższe i cięższe od dwusuwowych jednak ze względu na znacznie niższe zużycie paliwa ok30% oraz znacznie wyższą trwałość ogólną zakup poduszkowca z takim silnikiem szybko się amortyzuje. Jest to bardzo istotny czynnik zwłaszcza przy komercyjnym wykorzystaniu poduszkowca, który ma być eksploatowany średnio kilka godzin dziennie. Ponadto nowoczesne silniki z wtryskiem mają oprócz niższego zużycia paliwa, dodatkowo wysoką niezawodność uruchamiania w niskich temperaturach w porównaniu do silników z zasilaniem gaźnikowym.  
Więcej o silnikach tutaj

4. Napęd poduszkowca
Napęd poduszkowca powinien spełniać trzy funkcje:
po pierwsze zapewnić odpowiednie ciśnienie w poduszce powietrznej tak aby zrównoważyć ciężar poduszkowca,
po drugie ilość powietrza tłoczona do poduszki powietrznej powinna zrównoważyć straty wypływu powietrza przez szczelinę pomiędzy dolną krawędzią osłony elastycznej a podłożem,
po trzecie zapewnić odpowiedni ciąg tak aby poduszkowiec mógł wystartować i osiągnąć prędkość przelotową.
W praktyce pierwszy a zwłaszcza drugi warunek powinien być spełniony z odpowiednim naddatkiem ok 20-30%.
   Dlatego ze względu na wyżej wymienione różne wymagania, poduszkowce z oddzielnym wentylatorem unoszenia mają znacznie wyższą spławność hydrauliczną napędu co przekłada się na niższe zużycie paliwa, lepsze własności trakcyjne oraz niższy hałas.
Więcej o rodzajach napędu tutaj

5. Rodzaj osłony elastycznej.
  
Osłona elastyczna powinna zapewniać wysoką skuteczność uszczelniania poduszki powietrznej oraz trwałość i możliwość naprawy w warunkach polowych.
   Powyższe warunki spełnia osłona segmentowa lub pontonowo-segmentowa. Jest to typ osłony powszechnie stosowany w poduszkowcach profesjonalnych. Osłona pontonowa bez segmentów jest łatwiejsza do zaprojektowania i wykonania, dlatego jest stosowana w poduszkowcach budowanych amatorsko. Jednak po uszkodzeniu takiej osłony (rozdarcie, przetarcie) nie ma możliwości jej naprawy w warunkach polowych. Ponadto osłona pontonowa ma kilkukrotnie większą powierzchnię styku z podłożem co powoduje efekt przyklejania do podłoża zwłaszcza w przypadku błota.
   Na trwałość i skuteczność osłony duży wpływ ma rodzaj zastosowanego materiału. Materiały PCV są tanie ale sztywne zwłaszcza w niskich temperaturach i przez to słabo uszczelniają poduszkę powietrzną. Materiały powlekane neoprenem zachowują wysoką elastyczność w każdych warunkach ale ich cena jest kilkukrotnie wyższa od materiałów PCV. Materiałem pośrednim są tkaniny powlekane poliuretanem.

6. Kadłub.
  Materiał zastosowany na kadłub poduszkowca powinien być lekki, sztywny, odporny na działanie wody morskiej, promieniowania UV oraz warunków atmosferycznych. Materiałem który spełnia powyższe warunki jest kompozyt poliestrowo-szklany stosowany powszechnie w szkutnictwie. W amatorskich konstrukcjach wykorzystywana jest również z dużym powodzeniem sklejka szkutnicza powlekana laminatem szklanym. W dużych i bardzo dużych konstrukcjach wykorzystuje się również aluminium. Niektórzy producenci stosują spieniany HDPE, który dzięki zamkniętym pęcherzykom gazu jest lżejszy od wody i zachowuje pływalność. Niestety zaleta ta jest również wadą tego materiału ponieważ zmienia on swoje wymiary pod wpływem zmian temperatury otoczenia i ma tendencję do "płynięcia" co objawia się stopniową utratą kształtu obciążonych części kadłuba. Ponadto kadłuby z tego typu materiału są znacznie cięższe od kompozytowych.
Więcej o HDPE tutaj blog i tutaj Twitter i tutaj Facebook.

7. Porównanie danych technicznych.
Poduszkowiec służy do przemieszczania się głównie po wodzie dlatego wszelkie parametry powinny być podawane w odniesieniu do tego podłoża. Dotyczy to zwłaszcza ładowności maksymalnej poduszkowca. Ładowność poduszkowca na twardym podłożu może być o 40-60% wyższa niż na wodzie, jednak brak możliwości startu z wody przy takim załadunku dyskwalifikuje taką konfigurację. Należy sprawdzić czy poduszkowiec przy pełnej deklarowanej ładowności z pełnym zbiornikiem paliwa posiada zdolność startu z wody. Dopiero taka wartość ładowności jest miarodajna.

8. Hałas
Jeżeli producent deklaruje wartość hałasu - powinna być ona potwierdzona pomiarem niezależnej firmy zajmującej się profesjonalnie pomiarami hałasu. Pomiary bez opisu sposobu pomiaru (normy), rodzaju wykorzystanych urządzeń oraz warunków w jakich pomiar był realizowany mogą być obarczone dużym błędem. Ogólnie przyjętą normą hałasu dla sprzętu motorowodnego jest norma EN ISO 14509.
Według tej normy mierzymy hałas wytwarzany przez pojazd/łódź przy PEŁNEJ prędkości w odległości 25m. Podawanie wartości hałasu dla prędkości podróżnej jest nieprawidłowe.
Warto też zwrócić uwagę na filmach czy słychać hałas wytwarzany przez poduszkowiec podczas przejazdów i manewrów, czy też jest on "zamaskowany" podkładem muzycznym.

Patrz również: Poradnik zakupu poduszkowca publikowany przez HOVERCRAFTCLUB of Great Britain

[1]-
Theory and design of Aircushion Craft, Liang Yun, John Wiley & Sons Inc, NY 2000.

 

Opracowanie  Dipl. ing. Krzysztof Kruciński i  mgr inż. Jerzy Woźniak
Wszelkie prawa zastrzeżone